Sosyal medyada paylaşılan bir görüntüde, bir kişi Tesla Cybercab’in önüne defalarca atlayarak aracın kendisini fark edip durup durmayacağını denedi. Otonom araç her seferinde durdu; ancak olay halka açık bir yolda, trafik akarken yaşandığı için çevredeki sürücüler de riske girdi.
Tesla’nın otonom sürüş teknolojisi yıllardır yoğun ilgi görüyor ve şirketin direksiyonsuz robotaksi modeli Cybercab de bu ilgiden payını alıyor. Ancak araçların kamuya açık yollarda test edilmeye başlanmasıyla birlikte bazı kişilerin bu merakı tehlikeli bir noktaya taşıdığı görülüyor. Modelin teknik detaylarını daha önce menzil, güç ve batarya kapasitesi haberimizde aktarmıştık.
Videoda tam olarak ne oluyor?
Görüntülerde bir kişi önce bir direğin arkasına saklanıyor, ardından yaklaşan Cybercab’in önüne aniden atlıyor. Amacının, aracın kendisini son anda fark edip fark etmeyeceğini görmek olduğu anlaşılıyor. Cybercab duruyor, fakat kişi burada durmuyor: aracın yanında koşmaya başlıyor ve tekrar yola çıkıyor. Aynı kişi ilerleyen saniyelerde iki benzer denemede daha bulunuyor; son denemede yola adım atmıyor.
Araç her seferinde durmayı başarsa da denemelerin halka açık bir yolda yapılması asıl sorunu oluşturuyor. Otonom sistemlerin bu tür ani ve kasıtlı hareketlere verdiği tepki, kontrollü test ortamlarında ölçülen bir konu; trafiğin aktığı bir caddede yapılan doğaçlama denemeler ise hem kişinin hem de çevredekilerin güvenliğini tehlikeye atıyor.
Asıl risk: çevredeki diğer sürücüler
Görüntünün 13’üncü saniyesinde mavi bir Jeep’in bu denemeler yüzünden Cybercab’in arkasında sıkıştığı görülüyor. Sürücü hızla şerit değiştirip geçiyor, ancak dikkatini yola vermemiş bir sürücünün aynı durumda kaza yapması ihtimal dışı değil.
Bu nokta, otonom araç tartışmalarında sıkça atlanan bir ayrıntıya işaret ediyor: bir otonom aracın doğru tepki vermesi, o tepkinin trafikte yarattığı zinciri ortadan kaldırmıyor. Ani duruşlar arkadan gelen araçlar için risk oluşturmayı sürdürüyor.
NHTSA, Cybercab için soruşturma başlattı
ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), Austin’de az sayıda aracın ticari kullanıma açılmasının ardından bu ay Cybercab hakkında bir soruşturma başlattı. Tesla, fren pedalı, gaz pedalı, direksiyon ve ayna bulunmayan aracı yürürlükteki tüm federal motorlu taşıt güvenlik standartlarına (FMVSS) uygun olarak belgelendirmişti.
| Konu | Durum |
|---|---|
| Soruşturmayı açan kurum | NHTSA (ABD) |
| Konu | FMVSS uygunluk belgelendirmesi |
| Aracın eksik donanımları | Fren pedalı, gaz pedalı, direksiyon, ayna |
| Kullanım bölgesi | Austin, Teksas (az sayıda araç) |
Soruşturma, Tesla’nın bu belgelendirmeyi ne ölçüde “bazı FMVSS maddelerinin Cybercab için geçerli olmadığı” değerlendirmesine dayandırdığını inceleyecek. ABD’de robotaksilere yönelik kapsamlı güvenlik kurallarının hangi takvimde devreye gireceğini daha önceki haberimizde paylaşmıştık.
Otonom araçlara yönelik kasıtlı müdahaleler
Videoyu paylaşan Stone Fox Capital hesabı, robotaksilerin aracı kasıtlı olarak durdurmaya çalışan kişiler karşısında ciddi bir sorunla karşı karşıya olduğunu, araca ya da yolculara zarar vermek isteyen birinden kaçınabilme yeteneğinin eksikliğinin bir tasarım açığı olabileceğini savundu.
Bu değerlendirme, sürücüsüz araçların önündeki teknik olmayan engellerden birine işaret ediyor: yayaları algılayıp durmak bir güvenlik gerekliliği, ancak bu davranışın kötüye kullanılabilir olması sistemin açık noktasını oluşturuyor. İnsan sürücülü bir araçta böyle bir durumda devreye giren sözlü uyarı, korna ya da manevra tercihi gibi tepkiler otonom sistemlerde henüz aynı esneklikte bulunmuyor. Cybercab’in bağlantı altyapısına dair detayları ise Starlink entegrasyonu haberimizde ele almıştık.
Uzmanlar, otonom araçları denemek isteyen kullanıcıların bunu yalnızca yolcu olarak yapmasını, araçların önüne atlamak gibi doğaçlama testlerden kaçınmasını öneriyor. Bu tür girişimler hem kişinin kendi güvenliğini hem de trafikteki diğer sürücülerin güvenliğini tehlikeye atıyor.
