Çin’in güçlü yükselen elektrikli araç markası Zeekr’ın amiral gemisi SUV’u olan Zeekr 9X yurt dışı kullanımında ciddi bir mağduriyet yaşandı. Çinli bir kullanıcı, aracıyla Kazakistan sınırını geçtiği anda aracın akıllı özelliklerinin otomatik olarak kilitlendiğini fark etti ve yaklaşık 30 saat boyunca büyük güçlükler yaşadı. Konu, sosyal medyada ve otomotiv çevrelerinde hızla yayılarak bağlantılı araçların sınır ötesi kullanımına dair önemli sorular gündeme taşıdı.
30 Saatlik Kabus: Bay Liu’nun Avrupa Yolculuğu Yarıda Kaldı
Yaklaşık 500.000 yuan, yani 73.500 dolar ödeyerek altı ay önce Zeekr 9X satın alan Bay Liu, kıtalararası bir Avrupa yolculuğu planlamıştı. 8 Temmuz’da yola çıkan Bay Liu, 16 Temmuz’da Kazakistan sınırını geçtiği anda aracındaki akıllı sistemlerin büyük bölümünün kilitlendiğini gördü. Navigasyon sistemi, depolama bölmesi ve elektronik yakıt dolum kapağı gibi özellikler erişilemez hale geldi. Bay Liu, bu durumu aracın yarı devre dışı kalması olarak nitelendirdi ve seyahatinin ciddi biçimde sekteye uğradığını belirtti.
Bay Liu’nun durumu daha da can sıkıcı kılan unsur ise yolculuk öncesinde yetkili servis personeline sınır ötesi seyahat planından bahsetmesine karşın kendisine bu konuda herhangi bir uyarı yapılmamış olmasıydı. Aracın bu tür bir güvenlik mekanizmasına sahip olduğundan habersiz olan kullanıcı, Kazakistan’ın ortasında kendini çaresiz buldu. Hem sürüş konforunu hem de pratik kullanım kolaylıklarını büyük ölçüde yitiren Bay Liu, konuyu kamuoyuyla paylaşarak markanın bu konudaki tutumunu sorgulamaya başladı.
Zeekr’ın Açıklaması: Güvenlik Protokolü mü, Kullanıcı Mağduriyeti mi?
23 Temmuz’da Zeekr’ın bir sözcüsü, Çin medyasından National Business Daily’e açıklama yaparak olayın nedenini ortaya koydu. Şirkete göre aracın konumu yurt dışı olarak tespit edildiğinde yerleşik güvenlik koruma mekanizması otomatik olarak devreye girmektedir. Zeekr, bu mekanizmanın endüstri genelinde uygulanan standart bir hırsızlık ve kayıp önleme tedbiri olduğunu, uluslararası düzenlemelere ve ithalat-ihracat yönetim kurallarına uyum sağlamak amacıyla kullanıldığını ve kaçakçılık ya da hırsızlık gibi riskleri önlemeye yönelik olduğunu vurguladı.
Şirket ayrıca bu mekanizmanın aracın temel sürüş sistemlerini etkilemediğini özellikle belirtti. Güç aktarma organları ve fren sistemi gibi kritik bileşenlerin kısıtlama kapsamı dışında tutulduğunu, aracın hiçbir koşulda tamamen kilitlenmeyeceğini ya da sürülemez hale gelmeyeceğini açıkladı. Öte yandan şarj portu doğrudan basınç uygulanarak açılabilirken yakıt dolum kapağı, araç içindeki tehlike ışığı butonuna beş saniye uzun basılarak sistem devre dışı bırakılmadan da açılabilmektedir. Bay Liu’nun aracının doğrulama sürecinin ardından kısıtlamalardan kurtarıldığı da Zeekr tarafından doğrulandı.
Sınır Ötesi Kullanımda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Zeekr’ın açıklamalarından ve yaşanan olaydan çıkan kritik bilgiler özellikle yurt dışı seyahat planlayanlar için büyük önem taşımaktadır. Marka, güvenlik mekanizmasının nasıl işlediğini ve nasıl çözüleceğini şu şekilde özetledi:
- Uyarı sistemi: Araç, yurt dışı konumu tespit ettiğinde önce açılır pencere uyarısı verir; konum değişmezse kalıcı bir ekran bildirimine dönüşür.
- Kısıtlama kapsamı: Navigasyon, depolama bölmesi ve yakıt veya şarj kapağı gibi akıllı özellikler etkilenir; ancak motor, fren ve temel sürüş sistemleri çalışmaya devam eder.
- Yetkilendirme kodu: Sınır ötesi seyahatin meşru olduğu doğrulandığında Zeekr tarafından sağlanan yetkilendirme koduyla kısıtlamalar kaldırılabilir.
- Tek bölge sınırı: Geçici kilit açma yalnızca tek bir ülke için geçerlidir; birden fazla ülkeye geçildiğinde sistem yeniden kısıtlama uygulayabilir.
- Yakıt kapağı acil çözümü: Tehlike ışığı butonuna 5 saniye uzun basılarak yakıt kapağı manuel olarak açılabilir.
Zeekr, kullanıcıyla yakın iletişimi sürdürerek sonraki süreçte aktif destek sağlamaya devam edeceklerini ve kullanıcı geri bildirimlerine dayanarak güvenlik stratejilerini optimize ederek sınır ötesi seyahat deneyimini iyileştireceklerini açıkladı. Bu olayın, özellikle Çin yapımı bağlantılı araçlarla uluslararası seyahat planlayanlar için son derece önemli bir ders niteliği taşıdığı açıktır. Geely bünyesindeki Zeekr’ın Haziran 2025’te yüzde 111 artışla 35.169 araç teslim ettiği ve yılın ilk altı ayında toplam 178.370 adet satışa ulaştığı düşünüldüğünde, bu tür kullanım sorunlarının giderek daha geniş bir kesimi etkileyebileceği görülmektedir.
